Εναλλακτικές μορφές πτώχευσης και εξυγίανσης επιχειρήσεων στην Ελλάδα: το πλαίσιο του Ν. 4738/2020 και η εφαρμογή του στην πράξη - η περίπτωση της Notos Com Holdings S.A.

Abstract

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διεξοδική ανάλυση και αξιολόγηση του σύγχρονου θεσμικού πλαισίου διαχείρισης της επιχειρηματικής αφερεγγυότητας στην Ελλάδα, όπως αυτό αναμορφώθηκε με την εισαγωγή του Νόμου 4738/2020 («Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας»). Η μελέτη εστιάζει ειδικότερα στις εναλλακτικές μορφές πτώχευσης και στις διαδικασίες εξυγίανσης, οι οποίες σηματοδοτούν τη μετάβαση από την παραδοσιακή, πτωχευτική προσέγγιση της εκκαθάρισης στη σύγχρονη φιλοσοφία της έγκαιρης προειδοποίησης και της διάσωσης των βιώσιμων επιχειρήσεων. Σε μεθοδολογικό επίπεδο, υιοθετήθηκε η ποιοτική ερευνητική στρατηγική μέσω της διεξαγωγής μελέτης περίπτωσης (case study). Ως πεδίο εμπειρικής διερεύνησης επιλέχθηκε η εταιρεία «Notos Com Holdings S.A.», ένας από τους σημαντικότερους ομίλους λιανικού εμπορίου στην Ελλάδα, η οποία υπήχθη επιτυχώς σε διαδικασία εξυγίανσης υπό το καθεστώς του νέου νόμου. Για τις ανάγκες της έρευνας, πραγματοποιήθηκε δευτερογενής έρευνα (desk research) με τη συλλογή και επεξεργασία πρωτογενών δεδομένων από τις δημοσιευμένες Ετήσιες Οικονομικές Εκθέσεις της εταιρείας για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο επτά ετών (2018-2024), επιτρέποντας τη διαχρονική συγκριτική ανάλυση των χρηματοοικονομικών μεγεθών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εφαρμογή του σχεδίου εξυγίανσης. Τα ευρήματα της έρευνας κατέδειξαν ότι η εργαλειοθήκη του Ν. 4738/2020, και συγκεκριμένα η δυνατότητα κεφαλαιοποίησης δανειακών υποχρεώσεων (debt-for-equity swap), δύναται να αποτελέσει καταλύτη για την επιβίωση επιχειρήσεων που βρίσκονται σε καθεστώς ισολογιστικής αφερεγγυότητας. Η εμπειρική ανάλυση της Notos Com επιβεβαίωσε ότι η επίτευξη συμφωνίας με τους πιστωτές και η μετατροπή τραπεζικού δανεισμού ύψους περίπου 140 εκατ. ευρώ σε μετοχικό κεφάλαιο, οδήγησαν στην άμεση αποκατάσταση της Καθαρής Θέσης από αρνητική σε θετική. Το αποτέλεσμα της αναδιάρθρωσης δεν περιορίστηκε στη λογιστική εξυγίανση, αλλά αποτυπώθηκε και σε λειτουργικό επίπεδο, με την εταιρεία να επιστρέφει σε οργανική κερδοφορία (Κέρδη προ Φόρων) κατά τις χρήσεις 2023 και 2024, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διατήρηση άνω των 1.100 θέσεων εργασίας. Συμπερασματικά, η εργασία τεκμηριώνει ότι η ορθή και έγκαιρη αξιοποίηση των διαδικασιών εξυγίανσης μπορεί να μετατρέψει μια υπερχρεωμένη επιχείρηση σε μια βιώσιμη και αναπτυσσόμενη οικονομική μονάδα.