Εσωτερικός έλεγχος, διαχείριση κινδύνων, τεχνητή νοημοσύνη

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ εσωτερικού ελέγχου, δικλείδων ασφαλείας και τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), εστιάζοντας στις μεταβολές που επιφέρει η ψηφιακή εποχή στη λειτουργία, τη δομή και τον ρόλο του ελέγχου στο πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης. Μέσα από μια συστηματική βιβλιογραφική επισκόπηση, αναλύονται οι θεωρητικές βάσεις του εσωτερικού ελέγχου, η σημασία των δικλείδων ασφαλείας ως μηχανισμών πρόληψης και διασφάλισης, καθώς και η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην αυτοματοποίηση, στην πρόβλεψη κινδύνων και στη βελτίωση της διαφάνειας. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι ο εσωτερικός έλεγχος έχει μετασχηματιστεί από μια λειτουργία συμμόρφωσης σε έναν στρατηγικό πυλώνα διακυβέρνησης, ο οποίος συνδυάζει ανθρώπινη κρίση και τεχνολογική ευφυΐα. Οι δικλείδες ασφαλείας, παραδοσιακά στατικές και αντιδραστικές, εξελίσσονται σε δυναμικά, προληπτικά και αυτοπροσαρμοζόμενα συστήματα, ενισχυμένα από εργαλεία ΤΝ όπως η μηχανική μάθηση, η ρομποτική αυτοματοποίηση διαδικασιών (RPA) και η ανάλυση δεδομένων (analytics). Η ΤΝ, μέσω της συνεχούς παρακολούθησης και της προγνωστικής ανάλυσης, επιτρέπει στους οργανισμούς να εντοπίζουν κινδύνους σε πραγματικό χρόνο, να βελτιώνουν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και να ενισχύουν την αξιοπιστία των ελεγκτικών μηχανισμών. Ωστόσο, η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης εγείρει προκλήσεις και κινδύνους που σχετίζονται με τη διαφάνεια των αλγορίθμων, την ασφάλεια των δεδομένων, τις ηθικές επιπτώσεις και τη θεσμική εποπτεία. Η ανάγκη για επεξηγήσιμη και υπεύθυνη ΤΝ, για θεσμικά πλαίσια εποπτείας όπως ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ΤΝ (AI Act, 2024), καθώς και για συνεχή εκπαίδευση των ελεγκτών, αναδεικνύεται ως κρίσιμη προϋπόθεση για την αξιοπιστία και τη βιωσιμότητα των συστημάτων ελέγχου. Συμπερασματικά, η εργασία καταλήγει ότι ο εσωτερικός έλεγχος της νέας εποχής διαμορφώνεται ως ένας ευφυής, ηθικός και προσαρμοστικός μηχανισμός διακυβέρνησης. Η συνεργασία μεταξύ ανθρώπου και μηχανής αποτελεί το κλειδί για την ανάπτυξη ενός ελέγχου που δεν περιορίζεται στη συμμόρφωση, αλλά προάγει τη γνώση, την πρόβλεψη και τη διαφάνεια. Ο συνδυασμός εσωτερικού ελέγχου, δικλείδων ασφαλείας και τεχνητής νοημοσύνης συνιστά πλέον όχι μόνο τεχνολογική καινοτομία, αλλά και στρατηγική αναγκαιότητα για τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης, της λογοδοσίας και της βιώσιμης λειτουργίας των σύγχρονων επιχειρήσεων.