Το φορολογικό πλαίσιο και η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα και σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Abstract

Η φορολογία είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία κάθε οικονομίας, όμως η φοροδιαφυγή περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματικότητά της. Το φαινόμενο της φοροδιαφυγής απασχολεί κάθε σύγχρονη κοινωνία αφού οι επιπτώσεις της ξεπερνούν την οικονομική διάσταση. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φορολογικό πλαίσιο και τη φοροδιαφυγή στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδεικνύοντας τα βασικά αίτια, τις μορφές αλλά και τους τρόπους αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Το ερευνητικό πρόβλημα εστιάζει στη διαχρονική δυσκολία περιορισμού της φοροδιαφυγής, παρά τα μέτρα και τις μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί. Η μελέτη βασίζεται σε βιβλιογραφική ανασκόπηση άρθρων και σε ανάλυση δευτερογενών δεδομένων. Τα ευρήματα δείχνουν ότι στην Ελλάδα η φοροδιαφυγή παραμένει υψηλή, κυρίως λόγω της διάρθρωσης της οικονομίας της, της έλλειψης εμπιστοσύνης στους θεσμούς, της υπερφορολόγησης και της πολυνομίας, ενώ στην ΕΕ, τα κύρια ζητήματα είναι το κενό ΦΠΑ (VAT Gap) και η ενδοκοινοτική απάτη τύπου MTIC (Missing Trader Intra - Community Fraud). Συγκριτικά, η Ελλάδα υστερεί σε επίπεδα συμμόρφωσης σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η εργασία καταλήγει πως η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί θεσμικές μεταρρυθμίσεις, τεχνολογικές καινοτομίες και καλλιέργεια φορολογικής συνείδησης.