Εφαρμογές και επιδράσεις της μουσικοθεραπείας στους φροντιστές ατόμων με άνοια

Abstract

Η άνοια είναι μια νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής των ασθενών, οι οποίοι εμφανίζουν κυρίως ελλείμματα στη μνήμη, την προσοχή, τις εκτελεστικές λειτουργίες και την γλωσσική ικανότητα. Όσο η ασθένεια εξελίσσεται, γίνεται εξαιρετικά αναγκαία η φροντίδα αυτών των ατόμων, ρόλο που συνήθως αναλαμβάνει η οικογένειά τους. Οι φροντιστές ατόμων με άνοια χαρακτηρίζονται ως «κρυφοί ασθενείς», παρέχοντας συνεχόμενη περίθαλψη που τους επιβαρύνει ψυχολογικά, συναισθηματικά και οικονομικά. Για την ανακούφιση αυτής της επιβάρυνσης υπάρχουν υπηρεσίες και παρεμβάσεις, στις οποίες μπορούν να συμμετέχουν και οι ασθενείς, ενισχύοντας τη μεταξύ τους σχέσης. Μία παρέμβαση που δεν βασίζεται στο λόγο, ο οποίος εξασθενεί όσο η ασθένεια προοδεύει, είναι η μουσικοθεραπεία. Στόχος της παρούσας ανασκόπησης είναι να εντοπίσει την επίδραση της μουσικοθεραπείας στους φροντιστές των ατόμων με άνοια και να καθορίσει τις τεχνικές μουσικοθεραπείας που χρησιμοποιούνται. Για να γίνει ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, πραγματοποιήθηκε αναζήτηση με τους όρους “music therapy”, “dementia”, “caregiver”, “care”. Συνολικά εντοπίστηκαν 801 αποτελέσματα, αλλά μετά την εφαρμογή κριτηρίων επιλογής και αποκλεισμού 31 μελέτες έγιναν δεκτές. Τα αποτελέσματα ομαδοποιήθηκαν με βάση το είδος της παρέμβασης που χρησιμοποιήθηκε, διαμορφώνοντας τέσσερις κατηγορίες που εξετάζουν: την αποτελεσματικότητα των κοινών συνεδριών μουσικοθεραπείας, των παρεμβάσεων με μουσική ακρόαση, των παρεμβάσεων ομαδικού τραγουδιού και των παρεμβάσεων με βασική δραστηριότητα τη συγγραφή τραγουδιών. Οι έρευνες που συλλέχθηκαν είχαν διαφορετικούς ερευνητικούς σχεδιασμούς, οι περισσότερες όμως έδειξαν ότι η μουσικοθεραπεία επέδρασε θετικά στους περιθάλποντες ασθενών με άνοια, βελτιώνοντας τη διάθεσή τους, τη λειτουργικότητά τους και γενικότερα την ποιότητα ζωής τους, ενδυναμώνοντας τη μεταξύ τους σχέση και την ποιότητά της και αυξάνοντας την ικανοποίηση που εισπράττουν από το ρόλο του φροντιστή. Για τα βέλτιστα οφέλη τόσο για τους φροντιστές, όσο για τους ασθενείς με άνοια, προτείνεται να χρησιμοποιούνται παρεμβάσεις που συνδυάζουν μεθόδους ενεργητικής, δεκτικής και δημιουργικής μουσικοθεραπείας, όπως οι κοινές μουσικοθεραπευτικές συνεδρίες που χρησιμοποιήθηκαν στις έρευνες που μελετήθηκαν.