Η μελέτη της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε σχέση με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους

Abstract

Τα τελευταία χρόνια, η επαγγελματική εξουθένωση στην εκπαιδευτική κοινότητα έχει απασχολήσει έντονα το ενδιαφέρον των ερευνητών και διαπιστώνεται ότι οι σχετικές έρευνες αυξάνονται ολοένα και περισσότερο. Σε αντίθεση με την μεταβλητή της επαγγελματικής εξουθένωσης και παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχουν πολλές έρευνες που να μελετούν την προσωπικότητα των εκπαιδευτικών, πόσο μάλλον την αναζήτηση της πιθανής σχέσης που μπορεί να έχουν εξουθένωση και προσωπικότητα. Η παρούσα μελέτη, επιχειρεί να διερευνήσει την σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των εκπαιδευτικών και στα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης που βιώνουν και συγκεκριμένα, εάν η προσωπικότητα συσχετίζεται με τα επίπεδα της επαγγελματικής εξουθένωσης. Η έρευνα έγινε σε δείγμα 92 εκπαιδευτικών, οι οποίοι υπηρετούν σε σχολεία της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα στον νομό Κοζάνης. Τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν το NEO-Five Factor Inventory (NEO-FFI) (Costa & McCrae, 1992), για την διερεύνηση των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας και η κλίμακα μέτρησης της Επαγγελματικής Εξουθένωσης από την Maslach (M.B.I.), για την διερεύνηση των επιπέδων της επαγγελματικής εξουθένωσης. Κάποια από τα βασικά ευρήματα της μελέτης είναι τα μέτρια επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί του συγκεκριμένου δείγματος, καθώς και η σχέση της εξουθένωσης με κάποια δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η ηλικία και το φύλο. Αναλυτικότερα, σχετικά με το φύλο, υψηλότερα επίπεδα Συναισθηματικής Εξάντλησης βιώνουν οι γυναίκες και χαμηλότερα οι άνδρες και σχετικά με την ηλικιακή ομάδα, τα άτομα που ανήκουν στην ηλικιακή κατηγορία 31-40 ετών, βιώνουν μέτρια Αποπροσωποποίηση, σε αντίθεση με τις ομάδες 21-30, 41-50 και 51-60 ετών, οι οποίες βιώνουν χαμηλά επίπεδα. Επίσης, ενδιαφέρον παρουσιάζει πως το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας αποτελεί η Ευσυνειδησία, ακολουθούμενη από την Συνεργατικότητα. Τέλος, εντοπίστηκε ότι κάποια από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας συσχετίζονται με τα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης που βιώνει ο εκπαιδευτικός. Συγκεκριμένα, τα κάτωθι χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, ο Νευρωτισμός, η Εξωστρέφεια και η Συνεργατικότητα σχετίζονται και με τις τρείς υποκλίμακες της επαγγελματικής εξουθένωσης, την Συναισθηματική Εξάντληση, την Αποπροσωποποίηση και την Προσωπική Επίτευξη.