http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/151 Wed, 07 Oct 2026 15:43:18 GMT 2026-10-07T15:43:18Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34917 Title: Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στη Δυτική Θράκη και το Αιγαίο: ιστορική και νομική ανάλυση Authors: Μάρος, Αλέξανδρος Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Διεθνείς Σπουδές του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με ειδίκευση στις Ευρωπαϊκές Σπουδές και τη Διπλωματία. Αντικείμενό της αποτελεί η εξέταση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των διεκδικήσεων της Τουρκίας στη Δυτική Θράκη και το Αιγαίο. Η μελέτη εστιάζει αφενός στη διαμόρφωση του ιστορικού πλαισίου των ελληνοτουρκικών σχέσεων από τη Συνθήκη της Λωζάννης έως τη σύγχρονη περίοδο και αφετέρου στην αποτύπωση του διεθνούς νομικού καθεστώτος που διέπει τα ζητήματα κυριαρχίας, κυριαρχικών δικαιωμάτων και μειονοτικής προστασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο Αιγαίο Πέλαγος και στη Δυτική Θράκη ως πεδία, όπου οι τουρκικές διεκδικήσεις εκδηλώνονται είτε μέσω νομικών αμφισβητήσεων είτε μέσω πολιτικών και υβριδικών πρακτικών πίεσης. Η εργασία δομείται σε έξι βασικά κεφάλαια. Αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων από το 1922 έως το 1974. Στη συνέχεια αναλύεται το διεθνές νομικό πλαίσιο των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο. Ακολουθεί ειδική εξέταση της Δυτικής Θράκης ως πεδίου πολιτικής και υβριδικής πίεσης. Τα επόμενα κεφάλαια επικεντρώνονται στην τουρκική γεωπολιτική στρατηγική, στην ελληνική στάση μεταξύ αποτροπής και αυτοσυγκράτησης, καθώς και στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μελέτη ολοκληρώνεται με συμπεράσματα και εκτιμήσεις για μελλοντικές στρατηγικές επιλογές. Μεθοδολογικά, η εργασία βασίζεται σε κριτική βιβλιογραφική ανασκόπηση, με κύριους άξονες τα έργα των Πεφτίνα (2023), Συρίγου (2018) και Μάζη (2021), ενώ ενσωματώνει συμπληρωματικό ακαδημαϊκό υλικό, όπως διεθνή νομικά κείμενα, νομολογία και σύγχρονες επιστημονικές μελέτες, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη και πολυεπίπεδη ανάλυση. Η εργασία επιδιώκει να συμβάλει στη θεωρητική και πρακτική κατανόηση των ελληνοτουρκικών διαφορών και φιλοδοξεί να προσφέρει ένα συνεκτικό αναλυτικό εργαλείο χρήσιμο για τη μελέτη της σύγχρονης διπλωματίας και της διεθνούς ασφάλειας. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2026. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34917 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34912 Title: Η προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: ο ρόλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων Authors: Αντωνιάδου, Αικατερίνη Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (AFET) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος της έρευνας είναι να διερευνηθεί σε ποιον βαθμό και με ποια μέσα η AFET συμβάλλει στην προώθηση των θεμελιωδών αυτών αξιών, καθώς και να εντοπιστούν οι δυνατότητες και οι περιορισμοί της επιρροής της. Αρχικά, αναλύεται το θεσμικό και νομικό πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εξέλιξη του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με ιδιαίτερη έμφαση στις αλλαγές που επέφερε η Συνθήκη της Λισαβόνας. Στη συνέχεια, εξετάζεται ο ρόλος της AFET και τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιεί, όπως οι εκθέσεις, τα ψηφίσματα, ο κοινοβουλευτικός έλεγχος και η κοινοβουλευτική διπλωματία. Η εμπειρική ανάλυση βασίζεται σε θεματική ανάλυση των δημόσιων εγγράφων της AFET και σε δύο μελέτες περίπτωσης, τα Δυτικά Βαλκάνια και το Ιράν, οι οποίες επιλέχθηκαν προκειμένου να εξεταστεί η δράση της Επιτροπής σε διαφορετικά πολιτικά και γεωπολιτικά περιβάλλοντα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η AFET διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη και διατήρηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ευρωπαϊκή εξωτερική ατζέντα. Η επιρροή της είναι κυρίως κανονιστική, πολιτική και έμμεση, μέσω της διαμόρφωσης της πολιτικής ατζέντας, της τεκμηρίωσης παραβιάσεων και της άσκησης πολιτικής πίεσης. Ωστόσο, η δυνατότητα μετατροπής της κοινοβουλευτικής πίεσης σε ουσιαστικές και διαρκείς αλλαγές περιορίζεται από την απουσία άμεσων εκτελεστικών αρμοδιοτήτων και από την ανάγκη συνεργασίας με τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα και τα κράτη-μέλη. Η σύγκριση των δύο περιπτώσεων καταδεικνύει ότι η επιρροή της AFET είναι ισχυρότερη όταν συνδέεται με ευρύτερους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, όπως η διαδικασία διεύρυνσης, ενώ είναι περισσότερο περιορισμένη σε περιβάλλοντα όπου απουσιάζουν αντίστοιχοι μοχλοί αιρεσιμότητας. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η AFET αποτελεί σημαντικό παράγοντα της κανονιστικής διάστασης της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς όμως να διαθέτει από μόνη της τα μέσα για την επιβολή των αξιών που προωθεί. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2026. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34912 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34911 Title: Οι αλλαγές στο κομματικό σύστημα της Ιταλίας μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1990: οι επιδράσεις της αποκάλυψης σκανδάλων και της αλλαγής εκλογικών συστημάτων σε συγκριτική προοπτική Authors: Ζαρκάδη, Μαρία Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις αλλαγές στο ιταλικό κομματικό σύστημα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, εστιάζοντας στις αιτίες των αλλαγών αυτών και στον βαθμό που οι επιδράσεις αυτές απέκλιναν από τα θεωρητικώς προβλεπόμενα. Για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας, η ανάλυση εστιάζει στις θεμελιώδεις τομές που διαμόρφωσαν το σύστημα των τελευταίων δεκαετιών, αφήνοντας εκτός του πεδίου μελέτης τα πλέον σύγχρονα γεγονότα, τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις, καθώς και τις πιο πρόσφατες μεταβολές στο εκλογικό σύστημα της χώρας. Ο πρώτος παράγοντας που θα εξεταστεί είναι η αποκάλυψη του σκανδάλου “Tangentopoli”, το οποίο προκάλεσε κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς και οδήγησε στη διάλυση των δυο μεγαλύτερων παραδοσιακών κομμάτων, αλλά και ενός πλήθους μικρότερων κομμάτων του κεντρώου χώρου που είχαν ωστόσο συμμετάσχει ενεργά στη διακυβέρνηση έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Πώς επέδρασε το σκάνδαλο στη σχέση αντιπροσώπευσης του ιταλικού εκλογικού σώματος με τους πολιτικούς του; Πόσο διαφορετική ήταν η ιταλική περίπτωση από τις περιπτώσεις αντίστοιχων σκανδάλων σε άλλες χώρες; Ο δεύτερος παράγοντας που θα εξεταστεί είναι οι αλλαγές των εκλογικών συστημάτων, από αναλογικό προς πλειοψηφικού χαρακτήρα και στη συνέχεια από πλειοψηφικό προς μικτό, οι οποίες και οδήγησαν στη δημιουργία πολλών βραχύβιων εκλογικών συνασπισμών τα τελευταία τριάντα χρόνια. Πώς επέδρασαν αυτές οι αλλαγές των κανόνων τους παιχνιδιού στους δείκτες κατακερματισμού και πόλωσης του ιταλικού κομματικού συστήματος; Και πώς επηρέασαν τη διάρκεια ζωής των κυβερνήσεων; Πόσο διαφορετική ήταν η ιταλική περίπτωση από τις περιπτώσεις αντίστοιχων αλλαγών στα εκλογικά συστήματα άλλων χωρών; Η εργασία καταλήγει επιχειρώντας να ερμηνεύσει τις ιδιαιτερότητες των επιδράσεων της αποκάλυψης σκανδάλων και της αλλαγής εκλογικών συστημάτων στην ιταλική περίπτωση αναδεικνύοντας την αξία της πολιτικής κουλτούρας των ελίτ στη διαμόρφωση και στη δόμηση του κομματικού συστήματος. Εξετάζεται ο τρόπος, με τον οποίο, οι πολιτικές ελίτ υπονομεύουν την ενότητα των μεγάλων κομμάτων και περιορίζουν τις δυνατότητες μετασχηματισμού του κομματικού συστήματος που θα μπορούσαν να προκύψουν από σημαντικές πολιτικές εξελίξεις, όπως η αποκάλυψη ενός σκανδάλου και κυρίως η αλλαγή στο εκλογικό σύστημα. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2026. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34911 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34865 Title: Διεθνής πολιτική και ασφάλεια στο Σαχέλ: ποικίλες όψεις Authors: Νασιούδης, Θωμάς Abstract: Το Σαχέλ σήμερα είναι μια περιοχή πολύ διαφορετική από ότι ήταν πριν μία δεκαετία. Παραδοσιακοί εξωτερικοί δρώντες όπως η Γαλλία και η ΕΕ δεν κατέχουν πλέον τη θέση του παρόχου ασφαλείας και στρατιωτικοί ηγέτες στο Κεντρικό Σαχέλ ανέλαβαν την εξουσία για να αποκαταστήσουν την ασφάλεια και να εξαλείψουν την ισλαμιστική τρομοκρατία η οποία κερδίζει συνεχώς έδαφος. Η εργασία μελετά συνολικά την κατάσταση στο Σαχέλ και ερευνά τις προκλήσεις τόσο για την κρατική όσο και για την ανθρώπινη ασφάλεια. Εύθραυστα κράτη και ανίσχυρες ένοπλες δυνάμεις συντελούν ένα μόνο μέρος του προβλήματος. Διακοινοτικές διαμάχες, και κρατική απουσία σε δυσπρόσιτες περιοχές έχουν δημιουργήσει εύφορο κλίμα άνθισης της τρομοκρατίας. Συνάμα, η χρόνια βία, η ανέχεια και η ανθρωπιστική κρίση στρέφουν τους ανθρώπους στην τρομοκρατία και στην μετανάστευση, ενώ η αδυναμία προσαρμογής των κρατών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής οξύνει την κρίση. Ταυτόχρονα, το Σαχέλ έχει εξελιχθεί σε πεδίο επιρροής των μεγάλων δυνάμεων. Η μεταβολή του διεθνούς συστήματος από μονοπολικό σε πολυπολικό επέφερε εξελίξεις και σε περιφερειακό επίπεδο ανατρέποντας την υφιστάμενη κατάσταση. Οι νέες δυνάμεις που αναδύθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο επέκτειναν την επιρροή τους στο Σαχέλ με σκοπό να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα τους. Αυτό όμως συνδυάστηκε και με την αποστροφή των τριών κρατών του Κεντρικού Σαχέλ προς τη Γαλλία και τη Δύση. Τα στρατιωτικά καθεστώτα αποφάσισαν να συνεργαστούν μεταξύ τους προκειμένου να καταπολεμήσουν την τρομοκρατία και τις κοινές τους παθογένειες και στράφηκαν προς τους Ρώσους μισθοφόρους για ενίσχυση. Όμως, η πραγματικότητα σήμερα δείχνει ότι η κατάσταση χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται με την βία κατά πολιτών και τους κινδύνους για την ανθρώπινη ασφάλεια να αυξάνονται. Τα ευρήματα πλαισιώνονται με βάση τη Θεωρία των Διεθνών Σχέσεων με σκοπό την ερμηνεία της κρίσης και των αιτιών αυτής. Ο ρεαλισμός συνεισφέρει στην ανάλυση των συμφερόντων και του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων για επιρροή στο Σαχέλ στο πλαίσιο του πολυπολικού συστήματος. Μέσω των Σπουδών Ασφαλείας επεξηγείται η χρησιμότητα διεύρυνσης της ασφάλειας σε επιμέρους τομείς πέραν του κράτους με σκοπό την ανάδειξη όλων των προκλήσεων ασφαλείας. Η Θεωρία των Συμπλεγμάτων Περιφερειακής Ασφάλειας συνεισφέρει στην αποτύπωση του ρόλου των υπό μελέτη κρατών και των προκλήσεων ασφαλείας που αυτά αντιμετωπίζουν σε περιφερειακό επίπεδο. Τέλος, η ανάλυση των θέσεων από την οπτική γωνία του τοπικού παράγοντα διεξάγεται υπό το πρίσμα της μετά-αποικιακής σκέψης συνεισφέροντας στην έρευνα τις στρατηγικές και το υπόβαθρο χάραξης αυτών όχι μόνο των μεγάλων δυνάμεων αλλά και των κρατών του Κεντρικού Σαχέλ. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2026. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/34865 2026-01-01T00:00:00Z