http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/14363 2026-03-15T07:51:11Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/33957 Title: Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων: διαδικασίες, κριτήρια και προοπτικές Authors: Κούγκουλα, Νίκη Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο των τραπεζών στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, εστιάζοντας στις διαδικασίες έγκρισης πιστοδοτήσεων, στα κριτήρια που χρησιμοποιούνται από τα πιστωτικά ιδρύματα και στις προοπτικές που διαμορφώνονται στο σύγχρονο ελληνικό τραπεζικό περιβάλλον. Αρχικά, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και η μετάβασή του από ένα κατακερματισμένο και σχετικά ανεπαρκώς ρυθμισμένο πλαίσιο σε ένα σύστημα καθολικής τραπεζικής, με κυρίαρχη την παρουσία λίγων μεγάλων τραπεζικών ομίλων και ενισχυμένο ρόλο της κεντρικής τράπεζας και του κράτους. Στο πλαίσιο αυτό αναλύεται ο ρόλος των εμπορικών τραπεζών ως βασικού χρηματοδοτικού θεσμού για τις επιχειρήσεις και η σημασία τους για την πραγματική οικονομία. Στη συνέχεια, η εργασία εστιάζει στα κριτήρια πιστοδότησης (πιστωτικά, απόδοσης και κοινωνικά), καθώς και στις εσωτερικές διαδικασίες αξιολόγησης και έγκρισης δανείων, όπως τα εγκριτικά κλιμάκια, τα εγκριτικά όρια και οι διαδικασίες περιοδικής θεώρησης και τροποποίησης εγκρίσεων. Παρουσιάζεται επίσης το πλαίσιο ταξινόμησης των πιστοδοτήσεων (κανονικές, με ενδείξεις αδυναμιών, εκτός κριτηρίων, σε εμπλοκή, επισφαλείς) και οι συνέπειες κάθε κατηγορίας για τη λήψη διορθωτικών μέτρων και τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου, τόσο σε επίπεδο μεμονωμένου πελάτη όσο και σε επίπεδο τραπεζικού χαρτοφυλακίου. Στο εμπειρικό μέρος, αξιοποιούνται δεδομένα επιχειρήσεων που έχουν λάβει τραπεζική χρηματοδότηση, και εκτιμάται ένα υπόδειγμα γραμμικής παλινδρόμησης με εξαρτημένη μεταβλητή τον λόγο «Όριο/Κάλυμμα» και ανεξάρτητες μεταβλητές οικονομικά μεγέθη και ποιοτικά χαρακτηριστικά της επιχείρησης (πωλήσεις, κεφαλαιακή διάρθρωση, κατάσταση κλάδου, ικανότητα στελεχών, λόγος ύψους δανείου προς πωλήσεις). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι πωλήσεις, η ικανότητα της διοίκησης και, ιδιαίτερα, ο λόγος «Ύψος δανείου/Πωλήσεις» επηρεάζουν θετικά και στατιστικά σημαντικά τα εγκρινόμενα πιστωτικά όρια, υποδηλώνοντας ότι οι τράπεζες τείνουν να ευνοούν μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες επιχειρήσεις, με ιστορικό προηγούμενης δανειοδότησης. Αντίθετα, ο αριθμοδείκτης ιδίων κεφαλαίων και η κατάσταση του κλάδου δεν αναδεικνύονται ως στατιστικά σημαντικοί προσδιοριστικοί παράγοντες στο συγκεκριμένο δείγμα. Συνολικά, η εργασία αναδεικνύει ότι, πέρα από τα τυπικά οικονομικά μεγέθη, σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις χρηματοδότησης διαδραματίζουν στοιχεία που συνδέονται με τη σχέση τράπεζας–πελάτη και με την αξιολόγηση της διοικητικής ικανότητας και της ιστορικής συμπεριφοράς της επιχείρησης, γεγονός που έχει ουσιαστικές προεκτάσεις για τη διαμόρφωση της πιστοδοτικής πολιτικής και τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025. 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/33956 Title: Τo παράδοξο του ασφαλίστρου κινδύνου και η σχέση επιτοκίων – συναλλαγματικών ισοτιμιών στις χρηματοοικονομικές αγορές Authors: Τερζοπούλου, Ελένη Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μεταβλητότητα των ασφαλίστρων κινδύνου (volatility of risk premium), όπως αυτή προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ τεκμαρτής και πραγματικής μεταβλητότητας, και τη σχέση της με τη μεταβλητότητα τριών βασικών αγορών: της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου (EVZ), του χρυσού (GVZ) και του πετρελαίου (OVX). Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες των συμβάσεων ανταλλαγής κινδύνου αθέτησης (CDS), η έννοια και ο ρόλος του ασφαλίστρου κινδύνου, καθώς και η διεθνής βιβλιογραφία σχετικά με τη στοχαστική μεταβλητότητα, τα risk premia και τη σχέση τους με τις αγορές συναλλάγματος, εμπορευμάτων και παραγώγων. Στο εμπειρικό μέρος, με βάση δεδομένα τεκμαρτής και πραγματικής μεταβλητότητας, υπολογίζεται η μεταβλητότητα των ασφαλίστρων κινδύνου και αναλύονται τα βασικά στατιστικά χαρακτηριστικά των χρονολογικών σειρών. Εξετάζεται η κανονικότητα με το κριτήριο Jarque–Bera, το οποίο δείχνει σημαντική απόκλιση από την κανονική κατανομή, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη «χοντρών ουρών» και ασυμμετρίας στη μεταβλητότητα. Στη συνέχεια εκτιμάται ένα πολυμεταβλητό γραμμικό υπόδειγμα παλινδρόμησης, όπου εξαρτημένη μεταβλητή είναι η μεταβλητότητα των ασφαλίστρων κινδύνου και ανεξάρτητες οι μεταβλητότητες EVZ, GVZ και OVX. Συμπληρωματικά, παρουσιάζονται πίνακες συσχετίσεων, διαγράμματα και μέτρα προσαρμογής του υποδείγματος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το υπόδειγμα είναι συνολικά στατιστικά σημαντικό, αν και με μέτρια ερμηνευτική ικανότητα (R² περίπου 21%). Διαπιστώνεται ότι η μεταβλητότητα της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου και η μεταβλητότητα του χρυσού επηρεάζουν θετικά και στατιστικά σημαντικά (σε επίπεδο 10%) τη μεταβλητότητα των ασφαλίστρων κινδύνου, ενώ η μεταβλητότητα του πετρελαίου εμφανίζει αρνητικό αλλά στατιστικά μη σημαντικό συντελεστή. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τη διασύνδεση μεταξύ αγορών συναλλάγματος, πολύτιμων μετάλλων και ασφαλίστρων κινδύνου και υπογραμμίζουν την ανάγκη ολιστικής προσέγγισης στη μελέτη του κινδύνου και της μεταβλητότητας. Παρά τους περιορισμούς του δείγματος και της γραμμικής μεθοδολογίας, η εργασία προσφέρει ένα πρώτο εμπειρικό βήμα για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι διακυμάνσεις βασικών δεικτών μεταβλητότητας «μεταφέρονται» στα ασφάλιστρα κινδύνου και προτείνει κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα με πιο σύνθετα δυναμικά υποδείγματα και εμπλουτισμένα σύνολα μεταβλητών. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025. 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/33952 Title: Χρηματοοικονομικά παράγωγα: θεμελιώδης θεωρία, μηχανισμοί αποτίμησης & λογιστικό πλαίσιο Authors: Κυρόπουλος, Δημήτριος Abstract: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει σε βάθος τα χρηματοοικονομικά παράγωγα, επιδιώκοντας να αναδείξει τόσο τις θεωρητικές τους βάσεις όσο και τον τρόπο με τον οποίο εντάσσονται στη λειτουργία των σύγχρονων αγορών. Η ανάλυση ξεκινά με μια ιστορική αναδρομή, μέσω της οποίας φωτίζονται οι συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία των πρώιμων προθεσμιακών συμφωνιών και η εξελικτική πορεία που κατέληξε στα σημερινά, ιδιαίτερα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Η ιστορική προσέγγιση συμβάλλει στην κατανόηση του διαχρονικού ρόλου των παραγώγων ως εργαλείων διαχείρισης της αβεβαιότητας και υποστήριξης της ομαλής λειτουργίας των αγορών. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας αναλύονται οι βασικές κατηγορίες παραγώγων και οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτά. Η παρουσίαση δεν περιορίζεται σε απλές ταξινομήσεις, αλλά εστιάζει στις στρατηγικές που εφαρμόζουν επιχειρήσεις και επενδυτές για την οργάνωση και μεταφορά κινδύνου. Εξετάζονται οι μηχανισμοί αντιστάθμισης, οι κερδοσκοπικές πρακτικές και οι συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν σε ευκαιρίες arbitrage, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι θεωρητικές έννοιες επηρεάζουν πραγματικές οικονομικές αποφάσεις. Κεντρικό μέρος της μελέτης καταλαμβάνει η αποτίμηση των παραγώγων. Η αποτίμηση προσεγγίζεται ως θεμελιώδης συνιστώσα της λειτουργίας των αγορών παραγώγων, καθώς επηρεάζει την τιμολόγηση, την αξιολόγηση του κινδύνου και την αποτελεσματικότητα των συναλλαγών. Παρουσιάζονται οι βασικές θεωρητικές αρχές και οι παράγοντες που διαμορφώνουν την αξία των προϊόντων, υπογραμμίζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβολές στις συνθήκες της αγοράς επηρεάζουν τις προσδοκίες των συμμετεχόντων. Σημαντική έμφαση δίδεται επίσης στη διάκριση μεταξύ οργανωμένων χρηματιστηριακών αγορών και εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών (OTC). Μέσα από τη σύγκριση αυτή αναδεικνύονται οι διαφορές σε επίπεδο διαφάνειας, εποπτείας, πιστωτικού κινδύνου και λειτουργικών διαδικασιών, αλλά και ο ρόλος των μηχανισμών εκκαθάρισης και των κανονιστικών παρεμβάσεων στη διασφάλιση της σταθερότητας των συναλλαγών. Τέλος, η εργασία εξετάζει και τη λογιστική διάσταση των παραγώγων, παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 32 και ΔΠΧΑ 7 καθορίζουν την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των παραγώγων στις οικονομικές καταστάσεις. Η ενσωμάτωση του λογιστικού πλαισίου επιτρέπει μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της θέσης των παραγώγων στο χρηματοοικονομικό περιβάλλον, αναδεικνύοντας τόσο τη χρησιμότητά τους όσο και τους κινδύνους που συνεπάγεται η χρήση τους. Μέσα από αυτή τη συνολική προσέγγιση, η εργασία φιλοδοξεί να προσφέρει μια σύγχρονη, ισορροπημένη και ουσιαστική κατανόηση των παραγώγων, εστιάζοντας στις δυνατότητες, τους περιορισμούς και τις προϋποθέσεις της αποτελεσματικής αξιοποίησής τους στις σημερινές αγορές Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025. 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/33947 Title: Ο ρόλος και η στρατηγική σημασία των audit analytics στον εσωτερικό έλεγχο: μετάβαση από τον παραδοσιακό στον ψηφιακό έλεγχο Authors: Χαρίτου, Ελευθερία Abstract: Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο των audit analytics στη διαδικασία του εσωτερικού ελέγχου και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν τη σύγχρονη λογιστική πρακτική. Στόχος είναι να διερευνηθεί πώς οι τεχνικές ανάλυσης δεδομένων μπορούν να βοηθήσουν στην ανίχνευση ανωμαλιών, στην εκτίμηση χρηματοοικονομικών και φορολογικών κινδύνων, καθώς και στη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα κανονιστικά πλαίσια. Η μελέτη βασίζεται σε βιβλιογραφική ανασκόπηση και σε ανάλυση πραγματικών δεδομένων, μέσα από προσομοιώσεις και μελέτες περίπτωσης που προέρχονται από διάφορους κλάδους, όπως ο χρηματοοικονομικός, το λιανεμπόριο και ο δημόσιος τομέας. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η χρήση των audit analytics βελτιώνει την ακρίβεια και την αξιοπιστία των οικονομικών πληροφοριών, βοηθά στην έγκαιρη αναγνώριση και πρόληψη κινδύνων και ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση. Επιπλέον, η αξιοποίηση προγνωστικών μοντέλων και τεχνικών ανάλυσης μεγάλων δεδομένων αλλάζει τον ρόλο του λογιστή και του εσωτερικού ελεγκτή, οι οποίοι πλέον λειτουργούν πιο στρατηγικά, συμβάλλοντας στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Συνολικά, η εργασία καταλήγει σε προτάσεις για την αποτελεσματική ενσωμάτωση των audit analytics στην καθημερινή λογιστική και ελεγκτική πρακτική, με στόχο την αναβάθμιση του εσωτερικού ελέγχου και τη βελτίωση της διοικητικής λειτουργίας στις σύγχρονες επιχειρήσεις. Description: Διπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025. 2025-01-01T00:00:00Z